Maciej Podgórski

radca prawny

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed vehicula mi sit amet tellus feugiat; a tempor ligula cursus. Phasellus euismod arcu id finibus aliquam!
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

BIT z Chinami

Maciej Podgórski19 lutego 2018Komentarze (0)

Być może słyszałeś o umowach o wzajemnym popieraniu inwestycji (tzw. BIT – skrót od ang. Billateral Investment Treaty). Były one zawierane szczególnie chętnie w altach 80-tych i 90-tych ubiegłego wieku i miały generalnie na cel ściąganie do Polski zagranicznych inwestycji. Dzięki takiej umowie, inwestor zagraniczny mógł w każdej sytuacji w której uzna, iż doznał szkód, pozwać kraj przed międzynarodowy arbitraż.

Takiego BITa Polska podpisała również z Chinami. Chodzi tu o dokument pod nazwą: Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Pekinie dnia 7 czerwca 1988 r. (Dz.U.1989.13.67), która weszła w życie 8 stycznia 1989 roku i obowiązuje do dzisiaj.

Warto przyjrzeć się tej umowie.

Generalnie chodzi o wzajemne popieranie inwestycji. Przy czym określenie „inwestycje” obejmuje każdą wartość stanowiącą inwestycję, zgodnie z prawem i przepisami Umawiającej się Strony, która przyjmuje inwestycję na swoim terytorium, włączając w szczególności:

  • ruchomości i nieruchomości i inne prawa rzeczowe;
  • akcje spółek i inne rodzaje udziałów w spółkach;
  • roszczenia pieniężne lub o inne świadczenia mające wartość ekonomiczną;
  • prawa autorskie, prawa wartości przemysłowej, know-how i procesy techniczne.

Za „inwestora” zaś uważa się:

  • osobę fizyczną, która jest obywatelem jednej z Umawiających się Stron i która dokonała inwestycji na terytorium drugiej Umawiającej się Strony;
  • osobę prawną, organizację lub stowarzyszenie posiadające lub nie posiadające osobowości prawnej; utworzone zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron, mające swoją siedzibę na terytorium tej Umawiającej się Strony, które dokonały inwestycji na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Każda ze stron zobowiązała się generalnie  popierać inwestorów drugiej strony, dokonujących inwestycji na jej terytorium, i dopuścić  takie inwestycje również u siebie – zgodnie ze swoim prawem i przepisami.

Co ciekawe, spory między Stronami dotyczące interpretacji lub stosowania umowy winny, w pierwszej kolejności , być rozstrzygane w formie konsultacji w drodze dyplomatycznej.

Jeśli spór nie zostanie w ten sposób rozstrzygnięty w ciągu sześciu miesięcy, zostanie on, na wniosek którejkolwiek Strony, przedłożony do rozstrzygnięcia trybunałowi arbitrażowemu ad hoc.

Taki trybunał ad hoc będzie złożony z trzech arbitrów.

W ciągu dwóch miesięcy licząc od dnia, w którym którakolwiek z stron otrzymała pisemny wniosek drugiej strony o wszczęcie postępowania arbitrażowego, każda strona wyznaczy jednego arbitra.

Wyznaczeni dwaj arbitrzy w ciągu dwóch miesięcy od ich wyznaczenia wspólnie dokonają wyboru trzeciego arbitra, który będzie obywatelem trzeciego państwa, utrzymującego stosunki dyplomatyczne zarówno z Polską jak i Chinami.

Ten trzeci arbiter będzie wyznaczony jako przewodniczący trybunału.

Jeśli trybunał arbitrażowy ad hoc nie zostanie utworzony w ciągu czterech miesięcy licząc od daty otrzymania pisemnego wniosku o wszczęcie postępowania arbitrażowego, każda strona może, w braku innych uzgodnień, zwrócić się do Przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości o dokonanie niezbędnych nominacji.

Trybunał arbitrażowy ad hoc określi własne zasady proceduralne. Trybunał będzie rozstrzygał zgodnie z prawem strony przyjmującej sporną inwestycję, postanowieniami Umowy i zasadami prawa międzynarodowego uznanymi przez obie strony.

Trybunał orzekać będzie większością głosów, zaś jego orzeczenia będą ostateczne i wiążące dla obu stron.

Jeśli inwestor nie zgadza się z kwotą odszkodowania z tytułu wywłaszczenia majątku inwestycyjnego, może złożyć skargę do właściwej władzy strony stosującej środki wywłaszczeniowe. Jeżeli nie będzie ona rozstrzygnięta w ciągu jednego roku od jej złożenia, na wniosek inwestora właściwy sąd tej strony Umowy stosującej środki wywłaszczeniowe lub międzynarodowy trybunał arbitrażowy podda rewizji to odszkodowanie.

Międzynarodowy trybunał arbitrażowy, o którym mowa wyżej, będzie powoływany dla każdej sprawy w następujący sposób:

  • Każda strona wyznaczy jednego członka, a ci dwaj członkowie wybiorą wspólnie przewodniczącego, który będzie posiadał obywatelstwo państwa trzeciego, z którym obie strony utrzymują stosunki dyplomatyczne.
  • Członkowie trybunału zostaną wyznaczeni w ciągu dwóch miesięcy od daty poinformowania przez inwestora drugiej strony, że zamierza on poddać spór trybunałowi arbitrażowemu, a przewodniczący zostanie wyznaczony w ciągu dalszych dwóch miesięcy.
  • Jeśli terminy nie zostaną zachowane, każda strona może, w braku innego odpowiedniego uregulowania, zwrócić się do Przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości o dokonanie potrzebnych nominacji. Trybunał arbitrażowy ustanawia własne zasady proceduralne.

Polska ma łącznie podpisanych 60 umów o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji. Swego czasu toczyła się dyskusja na temat wypowiedzenia BIT-ów. Jednakże jak widać nic nie zapowiada rychłego ich wypowiadania, gdyż skutki takiego ruchu mogłyby być odwrotne do zamierzonych.

Organizacja pozarządowa World Justice Project opublikowała ranking praworządności – Rule of Law Index 2017-2018. Ranking stanowi miarę przestrzegania zasad praworządności w 113 krajach na całym świecie w oparciu o sprawozdania z ponad 110 000 gospodarstw domowych oraz 3 000 szczegółowych ekspertyz.

W oparciu o te dane, ranking WJP Rule of Law ma za zadanie pokazać skuteczność rządów prawa w poszczególnych krajach w oparciu o osiem czynników:

  1. ograniczenia uprawnień władzy publicznej w stosunku do jednostek,
  2. poziom korupcji,
  3. otwartość władz,
  4. przestrzeganie tzw. praw podstawowych,
  5. bezpieczeństwo i porządek publiczny,
  6. egzekwowanie przepisów prawa, oraz
  7. wymiar sprawiedliwości – w rozbiciu na sprawy cywilne i
  8. sprawy karne.

W aktualnym rankingu Chiny awansowały o pięć pozycji (z 80 miejsca w poprzednim rankingu) na miejsce 75 na ogólną liczbę 113 krajów.

Chiny uplasowały się na miejscu 12 na 15 krajów z regionu Azji Wschodniej i Pacyfiku oraz na miejscu 26 wśród 36 krajów o średnich dochodach. Awans zawdzięczają poprawie w zakresie porządku i bezpieczeństwa.

Miejsca na „podium” w rankingu praworządności WJP za lata 2017-2018 przypadły krajom skandynawskim , są to kolejno: Dania (1), Norwegia (2) i Finlandia (3); trzy najniższe lokaty to z kolei kraje 3. świata – Afganistan (111), Kambodża (112) i Wenezuela (113).

Większość krajów na całym świecie odnotowała pogorszenie wyniku od czasu publikacji ostatniego rankingu Rule of Law w październiku 2016 r. – zwłaszcza w obszarach praw podstawowych, kontroli uprawnień rządów oraz wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i karnych.

Tak też się stało w przypadku Polski, która z wynikiem 0,67 zajęła 25. pozycję na 113 krajów, notując spadek o 4. oczka. Z całym raportem – w tym bardziej szczegółową analizą praworządności w każdym ze sklasyfikowanych krajów można zapoznać się tutaj:

https://worldjusticeproject.org/sites/default/files/documents/WJP_ROLI_2017-18_Online-Edition.pdf

Wyroki polskich sądów w Chinach

Maciej Podgórski04 lutego 2018Komentarze (0)

Być może zastanawiałeś się rozważając prowadzenie biznesu z Chinami  – jak to będzie gdyby doszło do sporu a potem do wyroku. Czy uzyskany przez Ciebie wyrok polskiego sądu będzie mógł być w ogóle wykonany w Chinach, a jeśli tak to na jakich zasadach?

Pomocna może być dla Ciebie lektura Umowy o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych  zawartej w Warszawie między rządem „jeszcze” PRL a rządem  ChRL w dniu 5 czerwca 1987 r. (Dz.U.1988.9.65 z dnia 1988.03.26)  – być może to dla Ciebie prehistoria ale ta umowa nadal obowiązuje pomiędzy stronami.

Kluczowy dla Ciebie powinien być Art. 16 Umowy – stanowiący, że: „na warunkach przewidzianych niniejszą umową Umawiające się Strony uznają i zezwalają za wykonanie na swoim terytorium następujących orzeczeń wydanych na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, po wejściu w życie tej umowy:

  • orzeczenia sądowe w sprawach cywilnych,
  • orzeczenia sądowe w sprawach karnych, dotyczące powództw o odszkodowanie,
  • orzeczenia wydane przez organy właściwe w sprawach spadkowych,
  • orzeczenia sądów polubownych.

W rozumieniu umowy wyrażenie „orzeczenie sądowe” obejmuje również ugody sądowe w sprawach cywilnych.”

Generalnie Chiny kontynentalne uznają i wykonują zagraniczne orzeczenie wydane jedynie przez te państwa, z którymi  – tak jak w przypadku Polski – podpisały umowę o pomocy prawnej albo uznanie i wykonywanie orzeczeń jest poparte zasadą wzajemności. Stosownie do umowy polsko – chińskiej o pomocy prawnej, wniosek o uznanie i wykonanie polskiego wyroku sądowego może być złożony albo przez polski sąd albo przez strony postępowania.

Zgodnie z prawem chińskim („Prawo o procedurze cywilnej ChRL” z 9 kwietnia 1991 roku, art. 267 i następne), jeżeli prawomocne orzeczenie lub postanowienie sądu zagranicznego wymaga uznania i wykonania przez sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej, zainteresowana strona może zwrócić się bezpośrednio do sądu szczebla okręgowego [ang.
intermediate people’s court‚].

W Chinach sądy podzielone są na kilka szczebli.  Sąd Najwyższy ma siedzibę w Pekinie. Pozostałe działają w prowincjach. Uproszczoną strukturę sądów pokazuje obrazek

Jeżeli sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej, po dokonaniu przeglądu orzeczenia zgodnie z umową międzynarodową  lub na zasadzie wzajemności, stwierdzi, że ​​prawomocny wyrok nie jest sprzeczny z podstawowymi zasadami prawa Chińskiej Republiki Ludowej ani nie narusza  społecznego lub publicznego interesu Chin, wówczas wyda nakaz jego uznania.

Jeżeli konieczna jest egzekucja uznanego wyroku, nakaz egzekucji wydaje się i wykonuje zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy. Jeżeli sprzeciw jest sprzeczny z podstawowymi zasadami prawa Chińskiej Republiki Ludowej lub państwa i społecznego, publicznego interesu Chin, sąd ludowy odmawia uznania i wykonania.

Jeżeli uznania i wykonania przez sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej wymaga orzeczenie wydane przez zagraniczną agencję arbitrażową zainteresowana strona winna wystąpić bezpośrednio do sądu okręgowego, w którym strona poddana egzekucji ma miejsce zamieszkania lub miejsce, w którym znajduje się jego nieruchomość.

Sąd ludowy rozpatruje sprawę zgodnie z odpowiednimi postanowieniami umów międzynarodowych zawartych lub przyjętych przez Chińską Republikę Ludową lub na zasadzie wzajemności.

Kiedy sąd chiński może odmówić uznania i wykonania polskiego orzeczenia sądowego? Stosownie do umowy polsko-chińskiej o pomocy prawnej, sąd chiński może odmówić uznania lub wykonania orzeczenia sądu polskiego w następujących wypadkach:

  • według prawa ChRL –  sądowi, który wydał orzeczenie, nie przysługiwała jurysdykcja w sprawie,
  • według prawa polskiego orzeczenie to nie jest prawomocne i wykonalne,
  • według prawa polskiego strona przegrywająca nie została prawidłowo wezwana przez sąd,
  • strona była pozbawiona możności obrony swych praw, a w razie ograniczenia zdolności procesowej lub jej braku – należytego przedstawicielstwa,
  • na terytorium ChRL zostało wydane wcześniej prawomocne orzeczenie w tej samej sprawie między tymi samymi stronami lub postępowanie w takiej sprawie jest w toku albo prawomocnie uznano orzeczenie wydane przez sąd trzeciego państwa w takiej sprawie,
  • uznanie lub wykonanie orzeczenia byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa lub porządku publicznego ChRL.

Co z Hong Kongiem?

…możesz zapytać…Czy tutaj też mają zastosowanie przepisy polsko-chińskiej konwencji?

W sprawie umowy polsko -chińskiej i  Hong Kongu, który 1 lipca 1997 r. wyszedł spod jurysdykcji brytyjskiej i jest Specjalnym Obszarem Autonomicznym ChRL  wypowiadał się nasz Sąd Najwyższy wydając  postanowienie z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I CSK 451/12.

Autor skargi kasacyjnej do SN zaprezentował stanowisko, że właściwym źródłem prawa, według którego powinno być przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie wykonalności orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy w Hongkongu, jest polsko-chińska umowa o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych z 1987 r.  Powstało jednak zagadnienie prawne – czy w związku z tym, że została ona zawarta przed włączeniem Hongkongu do Chińskiej Republiki Ludowej (1 lipca 1997 r.), może być stosowana wobec orzeczeń sądów Hongkongu wydanych później.

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Cywilnej wystąpił do Dyrektora Departamentu Prawno-Traktatowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych o informację, czy strony umowy w drodze dyplomatycznej wyjaśniały już kwestię jej zastosowania względem terytorium Hongkongu, ewentualnie o podjęcie próby wyjaśnienia tego zagadnienia w drodze dyplomatycznej. Zagadnienia tego, pomimo nadesłanej odpowiedzi Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 3 lipca 2013 r., Sądowi nie udało się miarodajnie wyjaśnić, zatem Sąd dokonał  samodzielnej oceny stanu prawnego.

Według Sądu Najwyższego, umowa polsko-chińska o pomocy prawnej nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przez sądy cywilne Hongkongu jako Specjalnego Regionu Administracyjnego Chińskiej Republiki Ludowej.

Wynika to z tego, że Hongkoński Specjalny Region Administracyjny, powołany na podstawie Wspólnej Deklaracji Rządu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz rządu Chińskiej Republiki Ludowej podpisanej dnia 19 grudnia 1984 r. w Pekinie, ma dużą autonomię, w tym m.in. samodzielne sądownictwo z Sądem Najwyższym na czele.

Przewidziano także, że „stosowanie umów międzynarodowych, których stroną jest lub stanie się Chińska Republika Ludowa, do Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego będzie przedmiotem decyzji Centralnego Rządu Ludowego, zgodnie z okolicznościami oraz potrzebami Hongkońskiego Specjalnego Regionu Autonomicznego oraz po zasięgnięciu opinii rządu Hongkońskiego Specjalnego Regionu Autonomicznego”. Tożsama klauzula znajduje się w art. 153 Konstytucji (Basic Law) Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego (http: www.basic.gov.hk/en/basiclawtext).

Według  pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 3 lipca 2013 r., w którym podkreślono, że według wiedzy Polski żadna decyzja rządu Chin o rozciągnięciu stosowania umowy z 1987 r. na Hongkong nie miała miejsca.

Dodatkowo argumentem za tym jest zawarcie przez Polskę z Hongkońskim Specjalnym Regionem Administracyjnym umowy o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych podpisanej w Hongkongu w dniu 26 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 167, poz. 1175), a także zawarcie przez Hongkong umowy o pomocy prawnej oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach cywilnych i karnych z Chinami kontynentalnymi.

 Wskazywało to zdaniem Sądu na tak daleko idącą autonomię w kwestii stosunków międzynarodowych w zakresie pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych, że nie jest możliwe rozciągnięcie na terytorium Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego skutków umowy polsko-chińskiej o pomocy prawnej z 1987 r.

….Incoterms (Międzynarodowe Warunki Handlowe) to globalna standardowa terminologia i definicje stosowane w handlu międzynarodowym w celu ustalenia, które strony są odpowiedzialne za przesyłkę w różnym czasie w trakcie transportu. Jeśli więc myślisz o imporcie lub eksporcie do Chin warto abyś się zaznajomił z Incoterms

Reguły Incoterms to w zasadzie seria z góry zdefiniowanych  warunków umownych opublikowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową, które są szeroko stosowane w międzynarodowych transakcjach handlowych.

Międzynarodowa Izba Handlowa (International Chamber of Commerce – ICC) została utworzona w Paryżu w 1919 roku. Aktualnie ICC jest największą światową organizacją handlową zrzeszającą ponad 6.5 miliona członków – przedsiębiorstw oraz stowarzyszeń w ponad 130 państwach. Prowadzi też bardzo duży i uznany w świecie handlu międzynarodowego sąd arbitrażowy.

Najnowsza wersja Incoterms to Incoterms 2010, które zostały uznane przez Komisję ONZ Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) za globalny standard interpretacji reguł handlu zagranicznego.

Na pewno natknąłeś się kiedyś na trochę dziwaczne trzyliterowe terminy jeśli czytałeś międzynarodowe kontrakty handlowe.  Najczęściej spotykanymi w procesie importu i eksportu są FOB, CIF, CFR i DAP.

Zasady te mają tak naprawdę  na celu zmniejszenie lub wyeliminowanie niepewnych sytuacji wynikających z różnych interpretacji przepisów w różnych krajach. Są więc one regularnie włączane do umów sprzedaży na całym świecie.

Laicy często mylą Incoterms z terminami płatności – co jest oczywistym błędem. W istocie Incoterms zawierają wykładnię 11 formuł handlowych, podzielonych na dwie kategorie:

  • dla wszystkich środków i gałęzi transportu;
  • dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego.

Każda formuła oznaczona jest jak już wspomniałem trzyliterowym skrótem (pierwsze litery ich nazw angielskich). Formuły uszeregowane są w grupach według kryterium zwiększających się obowiązków i ryzyk sprzedającego (od EXW do DDP i od FAS do CIF). Prześledźmy je zatem:

Reguły dla wszystkich środków transportu

  • EX WORKS (z zakładu) – sprzedający stawia towar do dyspozycji kupującego w punkcie wydania, w którym ryzyko utraty czy uszkodzenie ładunku przechodzi ze sprzedającego na kupującego; sprzedający ma obowiązek dostarczenia dokumentu handlowego, ale nie ma już obowiązku dostarczenia dokumentu dostawy, np. listu przewozowego; odprawa celna, załadunek towaru na środek transportu i dalej jego organizacja włącznie z załatwieniem formalności eksportowych jest po stronie kupującego.
  • FCA (dostawa do przewoźnika) – sprzedający dostarcza towar w uzgodnionym terminie przewoźnikowi lub innej osobie wyznaczonej przez kupującego w siedzibie sprzedającego i ma załadować towar na środek transportu w oznaczonym miejscu – wyładunek jest już po stronie kupującego, sprzedający dokonuje odprawy celnej eksportowej i załatwia inne dokumenty, do obowiązków sprzedającego należy ponadto dostarczenie faktury i dokumentu dostawy; kupujący przyjmuje na siebie ryzyko utraty i uszkodzenia ładunku oraz zawiera umowę przewozu od wyznaczonego miejsca dostawy, na nim też spoczywa obowiązek uzyskania licencji importowej i załatwienia wszelkich formalności niezbędnych przy imporcie lub tranzycie przez państwa trzecie.
  • CPT (wstawić wymienione z nazwy miejsce przeznaczenia) – obowiązkiem sprzedającego jest tutaj pokrycie kosztów przewozu do miejsca przeznaczenia oraz wszystkich innych kosztów, w tym załadunku, a także wyładunku w miejscu przeznaczenia, o ile obciążają one sprzedającego na podstawie umowy o przewóz; jeśli pojawią się dodatkowe koszty i opłaty nie ujęte w opłacie o przewóz, to obciążają one kupującego; sprzedający wykonuje obowiązek dostawy, gdy przekazuje towar przewoźnikowi (jeśli jest ich kilku to domyślnie pierwszemu, pod warunkiem, że umowa nie stanowi inaczej), a nie, gdy dociera on do miejsca przeznaczenia; odprawa celna eksportowa jest po stronie sprzedającego, a importowa kupującego.
  • CIP (wstawić wymienione z nazwy miejsce przeznaczenia) – do obowiązków sprzedającego, jak w formule CPT jednakże z rozszerzeniem o zawarcie umowy ubezpieczenia na rzecz kupującego i pokrycie jej kosztu.
  • DAT (wstawić wymieniony z nazwy terminal w porcie lub miejscu przeznaczenia) – sprzedający dostarcza i wyładowuje towar w określonym terminalu lub miejscu przeznaczenia; na sprzedającym spoczywa obowiązek odprawy celnej eksportowej i tranzytowej, jeśli miejsce przeznaczenia jest poza krajem nadania; formalności celne importowe załatwia kupujący, ponosząc ich koszt wraz z cłem, podatkiem i innymi opłatami związanymi z importem; ryzyka utraty, czy uszkodzenia towaru przechodzą ze sprzedającego na kupującego w miejscu przeznaczenia.
  • DAP (wstawić wymienione z nazwy miejsce przeznaczenia)  – sprzedający zawiera umowę przewozu do określonego miejsca, ponosi jej koszty oraz bierze na siebie ryzyko utraty towaru, czy też jego uszkodzenia; wyładunek jest po stronie kupującego; za odprawę celną eksportową oraz tranzytową przez kraje poprzedzające kraj dostawy odpowiada sprzedający; odprawa celna importowa z cłem, podatkami i innymi kosztami towarzyszącymi w ciężar kupującego.
  • DDP (wstawić wymienione z nazwy miejsce przeznaczenia) – sprzedający dostarcza towar do uzgodnionego miejsca a na sprzedającym ciąży obowiązek dokonania zarówno odprawy celnej eksportowej, jak i importowej z zapłatą cła i podatku oraz uzyskania wszelkich pozwoleń; kupujący ponosi koszt wyładunku towaru, chyba że umowa przewozu stanowi inaczej; ryzyko przechodzi z kupującego na sprzedającego w miejscu przeznaczenia towaru.

Reguły dla transportu morskiego i wodnego

  • FAS (wstawić wymieniony z nazwy port załadunku) – sprzedający dostarcza towar wzdłuż burty statku w oznaczonym porcie załadunku i do tego miejsca ponosi ryzyko, jego obowiązkiem jest odprawa celna eksportowa; kupujący na swój koszt zawiera umowę o przewóz towaru morzem, powiadamiając sprzedającego o nazwie statku, punkcie załadunku i terminie dostawy do portu; odprawa celna importowa jest po stronie kupującego.
  • FOB (wstawić wymieniony z nazwy port załadunku) – sprzedający dostarcza towar na statek w oznaczonym porcie załadunku i do tego miejsca ponosi ryzyko, jego obowiązkiem jest odprawa celna eksportowa; kupujący na swój koszt zawiera umowę o przewóz towaru morzem, powiadamiając sprzedającego o nazwie statku, punkcie załadunku i terminie dostawy do portu; odprawa celna importowa jest po stronie kupującego.
  • CFR (wstawić wymieniony z nazwy port przeznaczenia) – sprzedający dostarcza towar na statek w porcie załadunku, na swój koszt zawiera umowę przewozu do określonego portu przeznaczenia i dokonuje odprawy celnej eksportowej; ryzyko uszkodzenia, czy utraty ładunku przechodzi ze sprzedającego na kupującego po załadowaniu towaru na statek; kupujący ponosi koszty wyładunku w porcie przeznaczenia i odprawy celnej importowej.
  • CIF (wstawić wymieniony z nazwy port przeznaczenia) – sprzedający dostarcza towar na statek w porcie załadunku, na swój koszt zawiera umowę przewozu do określonego portu przeznaczenia i dokonuje odprawy celnej eksportowej; sprzedający wykupuje polisę ubezpieczeniową na dobro kupującego i ma obowiązek przekazania mu dowodu zawarcia umowy ubezpieczenia; ryzyko uszkodzenia, czy utraty ładunku przechodzi ze sprzedającego na kupującego po załadowaniu towaru na statek; kupujący ponosi koszty wyładunku w porcie przeznaczenia i odprawy celnej importowej.

Jeśli chcesz porozmawiać o Incoterms i nie tylko zapraszam do kontaktu…

Umowy dla Chińczyków nie są do końca tym samym co dla przedstawicieli świata zachodniego. Można by więc pokusić się o próbę spojrzenia na  umowy i przepisy z chińskiej perspektywy.

Ta perspektywa jest taka, że ​​relacja (zwana inaczej „guanxi„) ma kluczowe znaczenie dla warunków umów.

Kontrakty jedynie formalizują relację, która przypuszczalnie opiera się na wzajemnym szacunku i zaufaniu. Jeśli więc sytuacja ulegnie zmianie, warunki umowy powinny zostać zmienione z wzajemnego szacunku i zaufania dla siebie nawzajem.

Dla Chińczyków, guanxi jest osobistym związkiem, do którego strony są niejako zmuszone przez dorozumianą umowę psychologiczną, mającą na celu długotrwały związek, wzajemne zaangażowanie, lojalność i zobowiązanie wykraczające poza ramy pisemnej umowy.

Chińczycy zdają się przywiązywać większą wagę do guanxi (związków), tak więc w ich umysłach definicja rządów prawa oznacza zachowanie wzajemnego szacunku i zaufania poprzez gotowość do renegocjowania warunków umownych w przypadku zmian w podstawowej podstawie dla umowy.

Aby zrozumieć, w jaki sposób Chińczycy postrzegają prawa związane z umowami, należy spojrzeć wstecz na kilka tysięcy lat historii i tradycji Chin. Na chińskie myślenie silny wpływ mają nauki konfucjańskie. Guanxi jest konfucjańskim dziedzictwem przekazywanym z pokolenia na pokolenie określa standardy moralne w stosunku do formalnego prawa. Takie standardy moralne obejmują wzajemne zaufanie i szacunek umacniane poprzez silne relacje.

Dla Chińczyków utrzymywanie relacji jest głęboko zakorzenioną wartością społeczną i ma fundamentalne znaczenie dla prawa. Umowa jest jedynie formalnością  – inaczej niż dla osoby z Zachodu. Zamiast ścisłego przestrzegania warunków określonych w umowach, Chińczycy oczekują podejścia opartego na swoiście pojmowanej uczciwości, a zatem renegocjacji warunków umowy z uwzględnieniem zmieniających się okoliczności.

Ponadto, jeśli dojdzie do sporów, strona chińska będzie nalegać na jakąś formę renegocjacji przed rozpoczęciem formalnego postępowania w sprawie. Mediacja to też element guanxi, w tradycji konfucjanizmu oznacza znalezienie rozwiązania możliwego do zaakceptowania dla obu stron, bez ryzyka utraty twarzy….Dlatego Chińczycy raczej unikają otwartych sporów.

Chiny w pewnym sensie zinstytucjonalizowały guanxi w swoim systemie prawnym. 15 marca 1999 r. Na Drugiej Sesji IX Narodowego Kongresu Ludowego przyjęto nowe jednolite prawo umów Chińskiej Republiki Ludowej, które weszło w życie 1 października 1999 r.

Artykuły 3-7 tego aktu prawnego określają podstawowe zasady równości, sprawiedliwości, dobrej wiary i interesu publicznego. Ich interpretacja może być i pewnie często jest dokonywana w oparciu o zasady guanxi.

Jeszcze do niedawna zrozumienie zasad guanxi było konieczne, aby skutecznie prowadzić interesy w Chinach. Dzisiaj, w miarę jak Chiny stają się czołowym graczem na globalnym rynku, będą musiały przestrzegać powszechnie przyjętych międzynarodowych standardów dotyczących transakcji handlowych. Może to spowodować erozję roli guanxi w stosowaniu prawa, aczkolwiek wydaje się, że guanxi pozostanie obecne w praktykach biznesowych w Chinach.