Maciej Podgórski

radca prawny

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed vehicula mi sit amet tellus feugiat; a tempor ligula cursus. Phasellus euismod arcu id finibus aliquam!
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Wyroki polskich sądów w Chinach

Maciej Podgórski04 lutego 2018Komentarze (0)

Być może zastanawiałeś się rozważając prowadzenie biznesu z Chinami  – jak to będzie gdyby doszło do sporu a potem do wyroku. Czy uzyskany przez Ciebie wyrok polskiego sądu będzie mógł być w ogóle wykonany w Chinach, a jeśli tak to na jakich zasadach?

Pomocna może być dla Ciebie lektura Umowy o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych  zawartej w Warszawie między rządem „jeszcze” PRL a rządem  ChRL w dniu 5 czerwca 1987 r. (Dz.U.1988.9.65 z dnia 1988.03.26)  – być może to dla Ciebie prehistoria ale ta umowa nadal obowiązuje pomiędzy stronami.

Kluczowy dla Ciebie powinien być Art. 16 Umowy – stanowiący, że: „na warunkach przewidzianych niniejszą umową Umawiające się Strony uznają i zezwalają za wykonanie na swoim terytorium następujących orzeczeń wydanych na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, po wejściu w życie tej umowy:

  • orzeczenia sądowe w sprawach cywilnych,
  • orzeczenia sądowe w sprawach karnych, dotyczące powództw o odszkodowanie,
  • orzeczenia wydane przez organy właściwe w sprawach spadkowych,
  • orzeczenia sądów polubownych.

W rozumieniu umowy wyrażenie „orzeczenie sądowe” obejmuje również ugody sądowe w sprawach cywilnych.”

Generalnie Chiny kontynentalne uznają i wykonują zagraniczne orzeczenie wydane jedynie przez te państwa, z którymi  – tak jak w przypadku Polski – podpisały umowę o pomocy prawnej albo uznanie i wykonywanie orzeczeń jest poparte zasadą wzajemności. Stosownie do umowy polsko – chińskiej o pomocy prawnej, wniosek o uznanie i wykonanie polskiego wyroku sądowego może być złożony albo przez polski sąd albo przez strony postępowania.

Zgodnie z prawem chińskim („Prawo o procedurze cywilnej ChRL” z 9 kwietnia 1991 roku, art. 267 i następne), jeżeli prawomocne orzeczenie lub postanowienie sądu zagranicznego wymaga uznania i wykonania przez sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej, zainteresowana strona może zwrócić się bezpośrednio do sądu szczebla okręgowego [ang.
intermediate people’s court‚].

W Chinach sądy podzielone są na kilka szczebli.  Sąd Najwyższy ma siedzibę w Pekinie. Pozostałe działają w prowincjach. Uproszczoną strukturę sądów pokazuje obrazek

Jeżeli sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej, po dokonaniu przeglądu orzeczenia zgodnie z umową międzynarodową  lub na zasadzie wzajemności, stwierdzi, że ​​prawomocny wyrok nie jest sprzeczny z podstawowymi zasadami prawa Chińskiej Republiki Ludowej ani nie narusza  społecznego lub publicznego interesu Chin, wówczas wyda nakaz jego uznania.

Jeżeli konieczna jest egzekucja uznanego wyroku, nakaz egzekucji wydaje się i wykonuje zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy. Jeżeli sprzeciw jest sprzeczny z podstawowymi zasadami prawa Chińskiej Republiki Ludowej lub państwa i społecznego, publicznego interesu Chin, sąd ludowy odmawia uznania i wykonania.

Jeżeli uznania i wykonania przez sąd ludowy Chińskiej Republiki Ludowej wymaga orzeczenie wydane przez zagraniczną agencję arbitrażową zainteresowana strona winna wystąpić bezpośrednio do sądu okręgowego, w którym strona poddana egzekucji ma miejsce zamieszkania lub miejsce, w którym znajduje się jego nieruchomość.

Sąd ludowy rozpatruje sprawę zgodnie z odpowiednimi postanowieniami umów międzynarodowych zawartych lub przyjętych przez Chińską Republikę Ludową lub na zasadzie wzajemności.

Kiedy sąd chiński może odmówić uznania i wykonania polskiego orzeczenia sądowego? Stosownie do umowy polsko-chińskiej o pomocy prawnej, sąd chiński może odmówić uznania lub wykonania orzeczenia sądu polskiego w następujących wypadkach:

  • według prawa ChRL –  sądowi, który wydał orzeczenie, nie przysługiwała jurysdykcja w sprawie,
  • według prawa polskiego orzeczenie to nie jest prawomocne i wykonalne,
  • według prawa polskiego strona przegrywająca nie została prawidłowo wezwana przez sąd,
  • strona była pozbawiona możności obrony swych praw, a w razie ograniczenia zdolności procesowej lub jej braku – należytego przedstawicielstwa,
  • na terytorium ChRL zostało wydane wcześniej prawomocne orzeczenie w tej samej sprawie między tymi samymi stronami lub postępowanie w takiej sprawie jest w toku albo prawomocnie uznano orzeczenie wydane przez sąd trzeciego państwa w takiej sprawie,
  • uznanie lub wykonanie orzeczenia byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa lub porządku publicznego ChRL.

Co z Hong Kongiem?

…możesz zapytać…Czy tutaj też mają zastosowanie przepisy polsko-chińskiej konwencji?

W sprawie umowy polsko -chińskiej i  Hong Kongu, który 1 lipca 1997 r. wyszedł spod jurysdykcji brytyjskiej i jest Specjalnym Obszarem Autonomicznym ChRL  wypowiadał się nasz Sąd Najwyższy wydając  postanowienie z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I CSK 451/12.

Autor skargi kasacyjnej do SN zaprezentował stanowisko, że właściwym źródłem prawa, według którego powinno być przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie wykonalności orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy w Hongkongu, jest polsko-chińska umowa o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych z 1987 r.  Powstało jednak zagadnienie prawne – czy w związku z tym, że została ona zawarta przed włączeniem Hongkongu do Chińskiej Republiki Ludowej (1 lipca 1997 r.), może być stosowana wobec orzeczeń sądów Hongkongu wydanych później.

Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Cywilnej wystąpił do Dyrektora Departamentu Prawno-Traktatowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych o informację, czy strony umowy w drodze dyplomatycznej wyjaśniały już kwestię jej zastosowania względem terytorium Hongkongu, ewentualnie o podjęcie próby wyjaśnienia tego zagadnienia w drodze dyplomatycznej. Zagadnienia tego, pomimo nadesłanej odpowiedzi Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 3 lipca 2013 r., Sądowi nie udało się miarodajnie wyjaśnić, zatem Sąd dokonał  samodzielnej oceny stanu prawnego.

Według Sądu Najwyższego, umowa polsko-chińska o pomocy prawnej nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przez sądy cywilne Hongkongu jako Specjalnego Regionu Administracyjnego Chińskiej Republiki Ludowej.

Wynika to z tego, że Hongkoński Specjalny Region Administracyjny, powołany na podstawie Wspólnej Deklaracji Rządu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz rządu Chińskiej Republiki Ludowej podpisanej dnia 19 grudnia 1984 r. w Pekinie, ma dużą autonomię, w tym m.in. samodzielne sądownictwo z Sądem Najwyższym na czele.

Przewidziano także, że „stosowanie umów międzynarodowych, których stroną jest lub stanie się Chińska Republika Ludowa, do Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego będzie przedmiotem decyzji Centralnego Rządu Ludowego, zgodnie z okolicznościami oraz potrzebami Hongkońskiego Specjalnego Regionu Autonomicznego oraz po zasięgnięciu opinii rządu Hongkońskiego Specjalnego Regionu Autonomicznego”. Tożsama klauzula znajduje się w art. 153 Konstytucji (Basic Law) Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego (http: www.basic.gov.hk/en/basiclawtext).

Według  pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 3 lipca 2013 r., w którym podkreślono, że według wiedzy Polski żadna decyzja rządu Chin o rozciągnięciu stosowania umowy z 1987 r. na Hongkong nie miała miejsca.

Dodatkowo argumentem za tym jest zawarcie przez Polskę z Hongkońskim Specjalnym Regionem Administracyjnym umowy o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych podpisanej w Hongkongu w dniu 26 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 167, poz. 1175), a także zawarcie przez Hongkong umowy o pomocy prawnej oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach cywilnych i karnych z Chinami kontynentalnymi.

 Wskazywało to zdaniem Sądu na tak daleko idącą autonomię w kwestii stosunków międzynarodowych w zakresie pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych, że nie jest możliwe rozciągnięcie na terytorium Hongkońskiego Specjalnego Regionu Administracyjnego skutków umowy polsko-chińskiej o pomocy prawnej z 1987 r.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: